De sleutel tot het geheim

door

C. S. Lewis

 

Navigatietips:

 

Samenvatting: Moraliteit als argument voor God

Moeilijkheidsgraad: 1

1 = heel makkelijk, leuk
2 = populair
3 = serieus, academisch
4 = moeilijk
5 = onderzoek

 

Overzicht:

 


Bibliografische gegevens

Clive. S. Lewis  De sleutel tot het geheim. Baarn: Ten Have. [1]

Oorspronkelijke titel: Mere Christianity
Uitgegeven in Amsterdam
Druk: er verschijnen nog steeds herdrukken

 

Bestellen in Nederland met boeknet voor fl. 24.90.

 


Inhoud

 


Recensie door Willem Vreeken

 

Willem Vreeken, Utrecht, februari 1999.

 

C.S. Lewis (1898-1963) is een engelse schrijver die van bewust athest overtuigd christen (1931) is geworden. Hij is schrijver van veel boeken waarin hij deze keuze belicht. Hij is een bekend apologeet geworden. In 1954 werd Lewis aan de universiteit te Cambridge benoemd tot professor in de Engelse literatuur van de middeleeuwen en de renaissance. Zijn bekendste boek is 'Brieven uit de hel'.
In dit boek probeert hij uit te vinden of er een God is (deel I) en tot de conclusie gekomen dat er een God moet zijn, wie is die God dan (deel II).

Deel I: Goed en kwaad

Mensen geloven in goed en kwaad. Mensen zijn geen wilde dieren, die gaan vechten als ze het ergens niet over eens zijn, maar proberen te bewijzen dat de ander ongelijk heeft. Natuurlijk heeft zoiets weinig zin als er niet ongeschreven regels bestaan over wat recht en onrecht is. Lewis stelt dat bij ieder mens een natuurwet omtrent goed en kwaad ingeschapen moet zijn. In het leven van alledag heeft men het dan over een geweten dat aan je kan 'knagen' of een zogenaamde zedewet.
Lewis zegt dat deze zedewet iets is dat de zwakkere goede impulsen wel of niet aanmoedigt. Dieren doen dingen vanuit hun instinct, mensen besturen van 'buitenaf' hun instinct.
Via de volgende omweg komt Lewis weer terug bij de zedewet: De wetenschap kan er niet achter komen of er wel of geen God is, omdat dat haar taak ook niet is. De wetenschap beschrijft enkel de dingen. Iets achter die dingen blijft haar dan ook volslagen onbekend en zal zich via een andere weg aan ons moeten openbaren. In het heelal is er n ding waarvan wij meer weten dan wij ooit kunnen leren door uiterlijke waarneming, namelijk onszelf. Wij zouden bij onszelf kunnen ontdekken dat wij via een zedewet aangespoord worden goed te handelen. Wie ons aan zou sporen komt in het volgende deel aan de orde:

Deel II: Wat een christen gelooft

Lewis ziet in de mensheid allereerst een scheiding lopen tussen een minderheid die niet in een god gelooft en een meerderheid die dat wel doet. Volgens Lewis kan die eerste groep nooit overtuigd geloven in geen god, want zonder een intellect achter alle dingen kan een mens niet met de volle honderd procent op zijn denken vertrouwen; Wat er dan binnen zijn of haar schedel gebeurt zijn dan slechts wat toevallige fysische en chemische processen.
Vervolgens ziet Lewis een scheiding in de groep mensen die wel in iets achter de dingen gelooft. Allereerst zij die geloven in een God die goed noch kwaad is, Hij is daarboven verheven en wij mensen noemen de dingen enkel goed of kwaad, terwijl ze in wezen goed noch kwaad zijn. Lewis vindt deze opvattinng niet de werkelijkheid recht aandoen, neem bijvoorbeeld een kankergezwel , die is toch alleen maar kwaad te noemen.
De andere groep gelooft wel in goed en kwaad, maar is verdeeld over of er n of twee goden moeten zijn:
De eerste stroming, het dualisme, gelooft in het eeuwig bestaan van twee goden, een goede en een slechte god die met elkaar in oorlog zijn. Lewis brengt hiertegenin dat deze stroming nog een derde onafhankelijke factor onbewust erbij betrekt: een norm die bepaalt dat de mensen de ene god goed vinden en de andere slecht.
Tot de tweede stroming behoort het christendom die zegt dat er een goede God is, die geen robots heeft willen scheppen, maar zelfstandige individuen die uit vrije wil Hem lief konden hebben. Die vrije wil heeft als risico gehad dat de mens zich van God kon afkeren. Die ernstige fout heeft de mens helaas gemaakt. God heeft (Gode zij dank) de volgende drie dingen gedaan: Allereerst behielden wij ons geweten, ten tweede bracht Hij het Evangelie en ten derde koos Hij een volk uit in welke Hij inhamerde dat er n God is. Uit dit volk, namelijk Isral, werd vervolgens iemand geboren die beweerde dat hij n met die God was, namelijk Jezus. Het is duidelijk dat die persoon geen aanhanger was van het panthesme, want die godsbeschouwing was in Isral en omgeving volslagen vreemd. Er moet dan ook een keus gemaakt worden ten aanzien van die persoon: Die persoon was een gekookt ei, krankzinnige, een duivel of hij was inderdaad God. Een tussenoplosssing dat hij een groot zedeleraar was, is in verband met deze persoon dan ook dwaasheid.
Lewis kiest aan het eind van zijn boek voor de laatste. Niet omdat christenen dit zo mooi verzonnen hebben, maar op gezag van God. Christus is de nieuwe mens die niet een positieve mutatie is van een biologische evolutie maar die God is en die ons alleen uit genade ook tot nieuwe mensen wil maken.

Evaluatie

Dit boek is eenvoudig en goed toegankelijk voor de meeste mensen. Lewis snijdt belangrijke thema's aan, maar hij gaat er niet diep op in en kan daarom ook veel vragen oproepen, bijvoorbeeld of het waar is dat de wetenschap er niet achter kan komen of er wel of geen God is. Lewis is een letterkundige, en heeft weinig kaas gegeten van de natuurwetenschap, die tevens in zijn tijd minder ontwikkeld was als nu.
'De sleutel tot het geheim' is een boeiend en beeldend geschreven boekje dat ik zeker kan aanbevelen.

Willem Vreeken, Utrecht, februari 1999.


Aantal bezoekers sinds 4 maart 1999:

Deze site is best gezien met Microsoft Explorer 4.

 


UNIVERSI FINIS VERITAS!

Site Design: Copyright Pagina 1998-1999 Stichting Europese Apologetiek
Pagina gemaakt op: 4 maart 1999
Pagina bijgewert op: 4 maart 1999